Een delier is een plotseling optredende tijdelijke, maar ernstige verwardheid. Delier komt vooral voor bij ouderen. Iemand met een delier heeft steun en begrip nodig van zijn of haar omgeving. Iemand met een delier gedraagt zich anders dan men gewend is. Hij is verward en praat vaak onsamenhangend. Een gesprek is daarom moeilijk te voeren. Iemand met een delier verliest de greep op de werkelijkheid en heeft geen vat meer op zichzelf of de omgeving.

Allerlei situaties kunnen die aanleiding zijn voor een delier:

• Ziekten maken iemand extra kwetsbaar voor het krijgen van een delier: bijvoorbeeld een blaasontsteking, een longontsteking, suikerziekte (diabetes mellitus) die niet goed onder controle is, een ziekte van de schildklier, een hartinfarct, het niet goed leeg kunnen plassen van de blaas (urineretentie), verstopping (obstipatie), ondervoeding of een gebrek aan slaap.


• Een operatie, zelfs een kleine, kan zo ingrijpend zijn dat een ouder iemand daardoor een delier krijgt. Ook de narcose kan een rol spelen bij het ontstaan van een delier.


• Een ongeval, bijvoorbeeld een gebroken heup kan aanleiding zijn voor een delier. Het gaat dus niet alleen om ongevallen met een hersenschudding of hoofdletsel.


• Handicaps als slechtziendheid of slechthorendheid kunnen zo belastend zijn dat een delier ontstaat.


• Medicijnen die een delier kunnen veroorzaken, zijn bijvoorbeeld: plaspillen, middelen tegen de ziekte van Parkinson, antidepressiva, medicijnen tegen hartritmestoornissen, medicijnen tegen allergie, medicijnen tegen misselijkheid en medicijnen met bijnierschorshormoon (prednison).


• Stoppen met alcohol of kalmeringsmiddelen: als iemand gewend is aan overmatig gebruik van alcohol of kalmeringsmiddelen (benzodiazepinen) en daar abrupt mee stopt, kan een delier ontstaan.

Om de patient rustiger te maken zullen naast de verpleegkundigen en de mantelzorgers ook vrijwilligers worden ingezet. Onderzocht zal worden in hoeverre de inzet van vrijwilligers van invloed is op de opnameduur in het ziekenhuis.

Het project wordt uitgevoerd door Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede en in het Diakonessenhuis Utrecht en Zeist. Daarnaast wordt er samengewerkt met het UMC, het Leids Universitair centrum, het Netwerk Utrechtse Zorg voor Ouderen, Alzheimer Nederland en Vilans. Stichting Stade levert een belangrijk aandeel in de ondersteuning en deskundigheidsbevordering van de vrijwilligers.

3-10-2011 Verstuur dit artikel Print dit artikel